آبشده نقدی چیست؟ نقد حاضر، نقد فردا و نقد شنبه یعنی چه
نوشتهٔ امیرحسین قربان‌پور
در بازارِ آبشده «نقدی» یعنی تسویهٔ فردا و «نقد حاضر» یعنی تسویهٔ همان روز. از نگاهِ یک معامله‌گرِ آبشده: روزِ تسویه، چرا نقد حاضر ارزان‌تر است، تسویه چطور انجام می‌شود، و فرقِ نقد فردا با معاملهٔ ممنوعِ فردایی.
پاسخِ کوتاه: در بازارِ طلای آبشده، «نقدی» یا «نقد فردا» یعنی معامله امروز بسته می‌شود ولی پول و طلا فردا رد و بدل می‌شوند؛ «نقد حاضر» یعنی تسویه همان روز و در ساعتِ کاریِ بانک. «نقد شنبه» و «نقد یکشنبه» هم یعنی روزِ تسویه شنبه یا یکشنبه است. هر سه معاملهٔ واقعی‌اند و با معاملهٔ «فردایی» (کاغذی و ممنوع) فرق دارند.
اگر قیمتِ آبشده را از بازار پرسیده باشید، احتمالاً جواب‌هایی مثل «نقدی این‌قدر»، «نقد حاضر فلان‌قدر» یا «مظنهٔ یکشنبه» شنیده‌اید. این اصطلاح‌ها برای کسی که هر روز در بازار نیست گیج‌کننده‌اند، و همین گیجی باعث می‌شود بعضی‌ها «نقد فردا» را با معاملهٔ ممنوعِ «فردایی» یکی بدانند. این نوشته از نگاهِ کسی است که هر روز آبشده معامله می‌کند: هر اصطلاح دقیقاً یعنی چه و برای خریدار و فروشندهٔ عادی چه فرقی می‌کند.
آبشده نقدی چیست؟
در بازارِ آبشده، وقتی می‌گویند «نقدی»، منظور نقد فردا است: قیمت امروز توافق می‌شود و معامله همین حالا قطعی است، اما تسویه — یعنی واریزِ پول و تحویلِ طلا — فردا انجام می‌شود.
بیشترِ حجمِ بازارِ آبشده همین «نقد فردا» کار می‌کند. برای همین قیمتی که در بازار به‌عنوانِ «مظنه» می‌شنوید، معمولاً مظنهٔ نقد فرداست، مگر اینکه صریحاً بگویند «نقد حاضر».
نقد حاضر طلا یعنی چی؟
«نقد حاضر» یعنی تسویهٔ همان روز، در ساعتِ کاریِ بانک‌ها. معامله امروز بسته می‌شود و پول و طلا هم امروز رد و بدل می‌شوند.
دو نکته دربارهٔ نقد حاضر:
- معمولاً ارزان‌تر است. فروشنده‌ای که امروز به پول نیاز دارد، حاضر است کمی ارزان‌تر بفروشد تا پولش همین امروز برسد.
- فروشندهٔ زیادی ندارد. چون بیشترِ بازار نقد فردا کار می‌کند، پیدا کردنِ طرفِ معامله برای نقد حاضر همیشه آسان نیست.
نقد شنبه، نقد یکشنبه؛ روزِ تسویه یعنی چه؟
معاملاتِ آبشده بر اساسِ روزِ تسویه قیمت می‌خورند. «نقد شنبه» یعنی معامله‌ای که تسویه‌اش شنبه است، «نقد یکشنبه» یعنی تسویه یکشنبه، و همین‌طور روزهای دیگر.
یک مثالِ واقعی: فرض کنید من فروشندهٔ آب‌شده‌ام و شما خریدار. امروز جمعه است و می‌خواهید بخرید، ولی شنبه نمی‌توانید پول واریز کنید. پس من به شما مظنهٔ یکشنبه را می‌دهم؛ یعنی قیمتی که واریز و تسویه‌اش برای یکشنبه است.
قیمتِ روزهای مختلف گاهی با هم برابر است و گاهی کمتر یا بیشتر. این فاصله را بازار تعیین می‌کند — در عمل، نظرِ بزرگان و معامله‌گرانِ پرحجمِ بازار.
پس‌فردایی چیست؟
معمولاً بازار تا یک روز جلوتر قیمت می‌دهد: بیشترِ معاملات برای فردا تسویه می‌شوند، مگر اینکه نقد حاضر معامله کنید. گاهی هم برای روزِ بعد از فردا قیمت داده می‌شود که در بازار به آن «پس‌فردایی» می‌گویند.
چرا قیمت نقد حاضر و نقد فردا فرق دارد؟
فاصلهٔ قیمتِ نقد حاضر و نقد فردا به نیازِ بازار به پول بستگی دارد. وقتی پول در بازار کم است و فروشنده‌ها به پولِ نقد نیاز دارند، نقد حاضر ارزان‌تر می‌شود و فاصله باز می‌شود. این اتفاق بیشتر در روزهای آخرِ ماه می‌افتد. در بیشترِ روزها هم فرقِ آن‌چنانی ندارند.
مظنه نقدی طلا چیست؟
«مظنهٔ نقدی» همان مظنهٔ آبشده برای تسویهٔ فردا است — قیمتِ هر مثقال برای معامله‌ای که امروز بسته و فردا تسویه می‌شود. اگر با خودِ مفهومِ مظنه آشنا نیستید، مقالهٔ مظنه طلا چیست و چطور محاسبه می‌شود را بخوانید.
آبشده نقدی چند گرم است؟
هر وزنی که بخواهید. «نقدی» دربارهٔ زمانِ تسویه است، نه دربارهٔ وزن. آب‌شدهٔ نقدی وزنِ ثابت یا حداقلِ مشخصی ندارد و می‌توانید هر مقداری را نقدی معامله کنید.
تسویهٔ طلا چطور انجام می‌شود؟
در روزِ تسویه، طلا وقتی تحویل داده می‌شود که فروشنده از نشستنِ پول در حسابش مطمئن شود — یعنی واریز انجام شده و از حسابی که واریز کرده استعلام گرفته شده باشد.
در عمل، تسویه‌ها معمولاً بعدازظهرِ روزِ تسویه، حدودِ ساعت ۲ یا ۳، شروع می‌شوند.
اگر کسی روزِ تسویه پول یا طلا ندهد چه می‌شود؟
طبقِ عرفِ بازار، برای طرفی که نتواند به تعهدش عمل کند — پول نزند یا طلا ندهد — ضرر و زیان در نظر گرفته می‌شود. این ضرر و زیان عددِ ثابتی ندارد و روز به روز فرق می‌کند. اگر خریدار پول نزده باشد، دو عاملِ مهم در محاسبه‌اش هستند:
- فاصلهٔ نقد حاضر و نقد فردای همان روز؛
- اینکه مظنه در این فاصله بالا رفته یا نه.
فرق نقد فردا با معامله فردایی طلا چیست؟
این مهم‌ترین بخشِ این نوشته است، چون این دو را زیاد با هم اشتباه می‌گیرند:
- نقد فردا یک معاملهٔ واقعی است. طلای واقعی خرید و فروش می‌شود؛ فقط زمانِ تسویه یک روز بعد است. فردا پول واریز می‌شود و طلا تحویل داده می‌شود.
- معاملهٔ «فردایی» که به معاملهٔ کاغذی معروف است، چیزِ دیگری است: در آن معمولاً طلایی رد و بدل نمی‌شود و طرفین فقط سرِ اختلافِ قیمت حساب می‌کنند. افراد این کار را برای نوسان‌گیری و در عمل قمار روی قیمت انجام می‌دهند، و به همین دلیل ممنوع است.
پس «فردا» در «نقد فردا» فقط روزِ تسویه است، نه نوعِ معامله. برای جزئیاتِ ممنوعیت، معاملات فردایی طلا و سکه چیست و چرا ممنوع است؟ را بخوانید.
مشتریِ عادی کدام را می‌خرد؟
بیشترِ مشتری‌های عادی اصلاً با این اصطلاح‌ها سروکار ندارند. چون نقد حاضر فروشندهٔ زیادی ندارد و عمدهٔ بازار نقد فردا کار می‌کند، مغازه‌دار معمولاً نقد فردا می‌خرد. پس وقتی از مغازه آبشده می‌خرید، معمولاً مغازه‌دار در ساعتِ کاریِ بانک یا کلِ پول را از شما می‌گیرد، یا مقداری بیعانه می‌گیرد و باقی‌اش برای فردا می‌ماند.
اگر قیمتی که می‌شنوید با قیمتی که جای دیگر دیده‌اید کمی فرق دارد، بپرسید «برای کدام روزِ تسویه؟» — خیلی وقت‌ها فرق از همین‌جاست.
پرسش‌های متداول
آبشده نقدی یعنی چه؟
یعنی آب‌شده‌ای که معامله‌اش امروز بسته می‌شود ولی تسویه‌اش (واریزِ پول و تحویلِ طلا) فردا انجام می‌شود؛ همان «نقد فردا».
نقد حاضر طلا یعنی چی؟
یعنی معامله و تسویهٔ همان روز، در ساعتِ کاریِ بانک. معمولاً کمی ارزان‌تر از نقد فرداست، ولی فروشندهٔ کمتری دارد.
آبشده نقدی چند گرم است؟
وزنِ ثابتی ندارد؛ هر وزنی را می‌شود نقدی معامله کرد. «نقدی» فقط زمانِ تسویه را مشخص می‌کند.
معامله نقد فردا قانونی است؟
بله. نقد فردا معاملهٔ واقعیِ طلاست که فقط تسویه‌اش یک روز بعد است. آنچه ممنوع است معاملهٔ «فردایی» یا کاغذی است که در آن طلای واقعی رد و بدل نمی‌شود.
چرا قیمت نقد حاضر ارزان‌تر است؟
چون فروشنده‌ای که امروز به پول نیاز دارد، برای رسیدنِ پول در همان روز کمی ارزان‌تر می‌فروشد. این فاصله به کمبودِ پول در بازار بستگی دارد و در روزهای آخرِ ماه بیشتر می‌شود.
دربارهٔ نویسنده
امیرحسین قربان‌پور — بنیان‌گذار زرسا
۸ سال سابقه در فروش طلا و زیورآلات و ۵ سال فعالیت در بازار آبشده و سکه؛ بنیان‌گذار برندهای امیرگلد، زرسا و پله آهنی.