عیار طلای آبشده چقدر است؟ حداقل ۷۳۵، مبنای ۷۵۰ و تبدیل عیار
نوشتهٔ امیرحسین قربانپور
بعضی میگویند حداقلِ عیارِ آبشده ۷۴۲ است و بعضی ۷۵۰؛ عددِ درست ۷۳۵ (قانونِ اتحادیه) و مبنای قیمت ۷۵۰ است. از نگاهِ یک معاملهگرِ آبشده: تبدیلِ عیار به وزنِ معادل، «کسری»ای که وجود ندارد، و فرقِ واقعیِ آبشده با شمش.
وقتی طلای آبشده میآورید یا میخرید، مهمترین عددِ روی میز «عیار» است — نه فقط وزنِ ترازو. ولی همین عدد جایی است که بیشترِ سایتها یکدیگر را نقض میکنند: یکی میگوید حداقلِ عیار ۷۴۲ است، یکی ۷۵۰، یکی ۷۳۵. این مقاله از نگاهِ کسی نوشته شده که هر روز آبشده معامله میکند: عددِ درست کدام است، اگر عیار کمتر باشد چه میشود، و عیار را چطور به وزنِ معادل تبدیل میکنند.
حداقل عیار طلای آبشده چقدر است؟
پاسخِ کوتاه و قطعی: حداقلِ عیارِ قانونیِ طلای آبشده ۷۳۵ (از ۱۰۰۰) است — این عددی است که اتحادیه تعیین کرده. یعنی طلایی که ذوب شده و میخواهد بهعنوانِ آبشده معامله شود، دستِکم باید ۷۳۵ هزارمِ آن طلای خالص باشد.
اما چرا سایتهای مختلف عددهای متفاوت میگویند؟ چون دو مفهوم را قاطی میکنند:
- ۷۵۰ عیارِ مبناست، نه حداقل. قیمتِ آبشده بر پایهٔ عیار ۷۵۰ (همان طلای ۱۸ عیار) اعلام میشود؛ همهٔ محاسبهها به ۷۵۰ برمیگردد. برای همین بعضی به اشتباه ۷۵۰ را «حداقل» مینویسند.
- ۷۳۵ حدِ قانونیِ معامله است. پایینتر از این، دیگر آبشدهٔ قابلِمعامله شناخته نمیشود.
- عددِ ۷۴۲ که در بعضی منابع آمده، مبنای رسمی ندارد و بهتر است به آن تکیه نکنید.
پس اگر یک جمله بخواهید: مبنا ۷۵۰، حداقلِ مجاز ۷۳۵.
اگر عیار طلای آبشده زیر ۷۳۵ باشد چه میشود؟
طبقِ اصول، آبشدهای که عیارش زیرِ ۷۳۵ است نباید بهشکلِ عادی معامله شود. ولی به این معنا نیست که آن طلا بیارزش است. راهش این است:
صاحبِ واحدِ صنفی میتواند همان آبشدهٔ کمعیار را بخرد، بعد آن را با طلای عیارِ بالاتر دوباره آب کند تا عیارش به حدِ درست برسد. آنوقت دوباره قابلِ معامله میشود.
یعنی طلای کمعیار «سوخته» نیست؛ فقط باید اصلاح شود. اگر آبشدهای دستتان است که مطمئن نیستید عیارش چند است، بهترین کار این است که پیش از فروش، عیارش را در آزمایشگاه بسنجید (در بخشِ آخر توضیح دادهایم).
تبدیل عیار به وزنِ معادلِ ۷۵۰ چگونه است؟
این همان کاری است که معاملهگر هر روز انجام میدهد و خیلی سادهتر از چیزی است که فکر میکنید. چون قیمت بر مبنای ۷۵۰ است، هر آبشدهای با هر عیاری باید اول به وزنِ معادلِ ۷۵۰ تبدیل شود:
وزنِ معادلِ ۷۵۰ = وزنِ آبشده × عیارِ واقعی ÷ ۷۵۰
یک مثالِ واقعی: فرض کنید ۱۰ گرم آبشده با عیار ۷۴۷ آوردهاید. محاسبه میشود:
- ۱۰ × ۷۴۷ ÷ ۷۵۰ = ۹٫۹۶ گرمِ معادلِ ۷۵۰
یعنی آن ۱۰ گرم، برابرِ ۹٫۹۶ گرم طلای ۱۸ عیار حساب میشود و قیمتش روی همین ۹٫۹۶ گرم بسته میشود. اگر عیار ۷۴۸ بود، میشد ۱۰ × ۷۴۸ ÷ ۷۵۰ = ۹٫۹۷ گرم. همین یک فرمول، جوابِ همهٔ «تبدیل عیار ۷۴۷ به ۷۵۰» یا «۷۴۸ به ۷۵۰» است.
عیارِ پایینتر «کسری» ندارد؛ فقط عیار حساب میشود
یک سوءتفاهمِ رایج این است که فکر میکنند اگر عیار زیرِ ۷۵۰ باشد، خریدار بابتِ آن «جریمه» یا «کسری» میزند. این درست نیست:
- خریدار کسری نمیزند؛ فقط عیارِ واقعی را با همان فرمولِ بالا حساب میکند.
- عیارِ پایینتر صرفاً یعنی وزنِ معادلِ کمتر — نه چیزی بیشتر.
- تفاوتِ قیمتی که میبینید مربوط به فاصلهٔ خرید و فروشِ خودِ بازار است (اختلافِ قیمتِ خرید با فروش)، نه جریمهٔ عیار.
به بیانِ ساده: عیارِ کمتر، وزنِ کمتر؛ همین. اگر میخواهید بدانید چطور آبشده را بیضرر بفروشید، راهنمای فروشِ طلای آبشده را بخوانید.
عیارِ بالاتر از ۷۵۰ و تفاوتِ آبشده با شمش
اینجا یک اشتباهِ پرتکرار هست که باید صاف شود. بعضی مینویسند «آبشدهٔ بالای ۸۰۰ را شمش میگویند». این غلط است.
آبشده میتواند عیارِ بالا هم داشته باشد — مثلاً آبشدهٔ عیار ۹۹۶ داریم که هنوز آبشده است، نه شمش. چون:
شمشبودن ربطی به بالا بودنِ عیار ندارد. یک قطعهی عیارِ بالا صرفاً «آبشدهٔ عیارِ بالا» است.
فرقِ واقعیِ شمش و آبشده در شناسنامه و منشأ است، نه در عیار:
- شمش طلای تصفیهشدهای است که یک تولیدکنندهٔ معتبر با شکلِ استاندارد، شمارهٔ سریال و گواهیِ اصالتِ قابلِاستعلام عرضه میکند؛ قابلِ رهگیری و با وزنهای استاندارد.
- آبشده از ذوبِ طلای کهنه در آزمایشگاه به دست میآید؛ شکلش نامنظم است، انگِ ریگیری دارد ولی گواهیِ تولیدکننده و سریالِ استاندارد ندارد.
پس عیارِ ۹۹۶ آن را شمش نمیکند؛ شمش را گواهی و استانداردش میسازد.
اشتباهِ رایجِ مشتریها: فقط وزنِ ترازو
بزرگترین اشتباهی که مشتریها سرِ عیار میکنند این است که فقط به وزنِ ترازو نگاه میکنند و از عیار بیخبرند. فرضِ اشتباهشان این است که «همهٔ آبشدهها ۱۸ عیارند» — که درست نیست.
دو قطعهٔ آبشده با وزنِ یکسانِ ترازو، اگر عیارشان فرق کند، ارزششان هم فرق میکند. برای همین است که پیش از هر معامله باید هم وزنِ ترازو و هم عیار روی فاکتور نوشته شود. اگر با مفهومِ عیار و ۱۸ عیار آشنا نیستید، طلای ۱۸ عیار به زبانِ ساده کمک میکند.
عیار طلای آبشده چطور سنجیده میشود؟
عیارِ آبشده حدسزدنی نیست؛ آزمایشگاه آن را میسنجد. روال این است:
- یک نمونهٔ کوچک از آبشده جدا میشود.
- نمونه به آزمایشگاه فرستاده میشود تا عیارِ دقیق درآید.
- عیارِ نهایی روی قطعه حک و در سامانهٔ ریگیری ثبت میشود — همان عددی که به آن انگ میگویند.
انگ همان کلیدِ اعتماد است، ولی نکتههایی دارد که باید بدانید — از باورهای غلط دربارهٔ «پاکتِ قدیمی» تا اینکه تعدادِ رقمِ انگ معیارِ اعتبار نیست. همه را در پاکتِ قدیمیِ طلای آبشده و استعلامِ انگ و جزئیاتِ ریگیری را در ریگیری طلا چیست توضیح دادهایم.
پرسشهای متداول
عیار طلای آبشده ۷۴۷ یا ۷۴۸ یعنی چه؟ یعنی از هر ۱۰۰۰ قسمت، ۷۴۷ یا ۷۴۸ قسمتش طلای خالص است. برای معامله، با فرمولِ «× عیار ÷ ۷۵۰» به وزنِ معادلِ ۱۸ عیار تبدیل میشود.
حداقل عیار طلای آبشده چند است؟ ۷۳۵؛ حدِ قانونیِ اتحادیه. مبنای قیمتگذاری ۷۵۰ است.
بهترین عیار طلای آبشده کدام است؟ هرچه عیار به ۷۵۰ یا بالاتر نزدیکتر باشد، وزنِ معادلِ بیشتری میدهد. مهم این است که عیار قابلِ استعلام و روی فاکتور باشد.
چرا نباید هر طلای آبشدهای را خرید؟ چون اگر عیارش قابلِ استعلام و نوشتهشده نباشد، ممکن است زیرِ حدِ مجاز باشد یا سرِ وزنِ معادل ضرر کنید. آبشده را از جای معتبر و با فاکتورِ دارای وزن و عیار بخرید.
عیارِ طلای آبشده نه رمز و راز است و نه چیزی که بشود سرِ آن حدس زد: مبنا ۷۵۰، حداقل ۷۳۵، و تبدیلش یک ضرب و تقسیمِ ساده. اگر عیار روی فاکتور و قابلِ استعلام باشد، معامله شفاف است. برای دیدنِ نرخِ لحظهایِ آبشده و معاملهٔ مطمئن، میتوانید از مغازههای معتبرِ مجهز به سامانهٔ زرسا بهصورتِ آنلاین خرید و فروش کنید.
دربارهٔ نویسنده
امیرحسین قربانپور — بنیانگذار زرسا
۸ سال سابقه در فروش طلا و زیورآلات و ۵ سال فعالیت در بازار آبشده و سکه؛ بنیانگذار برندهای امیرگلد، زرسا و پله آهنی.